Carmen e o seu marido residían en Vigo e a comezos dos anos 70 decidiron emigrar a Suíza. Os seus salarios en España eran moi axustados e non vían a posibilidade de poderen mercar vivenda e asemade dar unha boa educación aos seus fillos, así que decidiron coller as maletas. Os seus fillos por aquel entón xa eran grandiños e ficaron en Galicia cos avós.
Foi no ano 73 que se trasladaron a Berna co propósito de aprenderen francés, o que desde un primeiro momento consideraron imprescindible tanto para se integraren alí coma para teren a posibilidade de acceder a un mellor posto de traballo. Carmen desenvolveuse ben cos idiomas, tanto o francés coma o italiano entráronlle á primeira. Ademais de polo feito de estar alí e terse que se espelir, conta que lle axudou o seu gusto polo cinema, ao que acudían acotío.
Escolleron Berna porque un familiar animou o seu marido a ir para alí traballar nun hotel onde estiveron tres meses, mais axiña puideron conseguir un mellor posto de traballo. A través do banco contactaron cunha embaixada a onde os destinaron como maitre de hotel, e a ela como gobernanta.
A nivel social atopáronse cómodos ao pouco de chegaren porque había numerosos españois. Deseguida se fixeron amigos dalgúns deles, sobre todo de xente galega, e tamén de persoas de alí e doutras nacionalidades. Integráronse axiña na vida social e cultural de Berna, e é que gozaban indo ao cinema –preferentemente cinema antigo, francés e italiano, que vían en versión orixinal–, a concertos e ao teatro, ademais de pasear polas súas rúas. Souberon adaptarse e sacarlle partido á súa estadía alí, onde xa cumpriran 10 anos de casados.
O nivel de vida en Suíza era moi elevado, mais tamén os salarios eran superiores aos de España. O de cada un deles superaba con moito o que xuntos acadaban aquí. Así que foilles ben, levaban unha vida folgada e puideron facerse con cousas antes impensables, coma un Austin, o seu primeiro coche.
A cidade era fermosa, limpa e coidada, cunha organización impecable. Todo funcionaba moi ben: a educación, a sanidade, a política. A xente era moi honesta e educada. Notaron un cambio significativo neste aspecto ao volveren a España no ano 2006, despois de máis de 30 anos en Suíza. Decatáronse de que alí todo estaba moi controlado, os trámites burocráticos eran rápidos e sinxelos, o contrario ca aquí. A compra de vehículos, as citas médicas, non existían listaxes de espera. Non había sanidade pública, mais para o persoal das embaixadas os seguros privados eran moi bos. Se alguén faltaba a unha cita médica concertada, sen un aviso previo de ao menos 48 horas, debía aboar o importe íntegro da consulta. Os comercios deixaban os produtos na rúa, prensa diaria, alimentos do campo, o habitual era que nos postos houbese unha cesta onde todo o mundo deixaba o importe correcto, sen necesidade de que ninguén comprobase que era exacto, porque confiaban uns noutros. Ao chegar déronse conta de que as actitudes e costumes frecuentes alá, aquí eran moi inusuais.
A nivel de integración familiar recoñece que tiveron moita sorte e que a propia embaixada os animou desde os primeiros anos do seu traslado a levaren os seus fillos a Suíza para pasaren xuntos os meses de vacacións. Ao primeiro só os estivais, mais co tempo tamén no Nadal, co que os cativos aprenderon perfectamente o francés e actividades coma esquiar. Desde moi cedo comezaron a ir a Suíza decote, o que favoreceu que a súa filla, xa adulta, decidise tamén trasladarse ao país alpino, onde reside na actualidade.
Carmen, a día de hoxe, ten moi claro que para que vaian ben as cousas o imprescindible é saberse integrar, por suposto, desenvolverse no idioma do país, e ser humilde e honesto coa xente. A eles foilles moi ben, e con frecuencia botan en falta aqueles tempos, aínda que grazas ao esforzo que pasaron, a súa vida actual en Galicia é moi boa. Posúen casa en Vigo e na praia, onde residen nos meses do verán.